Otuz yس±l ژ¶nce, 2 Kasس±m 1975’de شŸair, film yژ¶netmeni ve amansس±z toplum muhalifi Pier Paolo Pasolini, Lido di Roma dolaylarس±ndaki bir liman ve turizm kenti olan Ostia’daki bir inشŸaat شŸantiyesinde ژ¶lژخ olarak bulundu. Olayla ilgili olarak, polis, شŸafak sژ¶kerken Pelosi adlس± 17 yaشŸس±ndaki iشŸژ§i bir genci gژ¶zaltس±na aldس±. Ertesi gژخn, Pelosi cinayet iشŸlemekle itham edildi ve bu genژ§ suژ§unu kabul etti. Bir kaژ§ yس±l sonra da, 25 yس±l hapis cezasس±na ژ§arptس±rس±lmس±شŸtس± Pelosi. 

Bu ژ¶ykژخ burada bitebilirdi, eسŸer Pasolini zamanس±nس±n en ژخnlژخlerinden biri olmasaydس±. Bir ژ§ok kimse, savcس±lس±سŸس±n sunduسŸu durum deسŸerlendirmesine inanmak istemedi. Cinayet sonrasس±, Pier Paolo Pasolini’nin bedeni ve yژخzژخ tanس±nmس±yacak durumdaydس±. Nasس±l olurdu da, 17 yaشŸس±ndaki bir ژ§ocuk, atletik bir yapس±ya sahip olan, gژخژ§lژخ kuvvetli 53 yaشŸس±ndaki Pasolini’yi ufacس±k bir tahta parژ§asس±yla o duruma sokabilirdi? Fakat Pasolini’nin dژخشŸmanlarس± iژ§in kuشŸkuya yer yoktu: eشŸcinsel olarak Roma’nس±n شŸiddet dolu varoشŸlarس±na genژ§ erkekler bulmak amacس±yla giden Pasolini, oldukژ§a tehlikeli bir hayat sژخrmژخشŸtژخ. Bu anlamda, ژ¶lژخmژخn ژخstژخne ژخstژخne gitmiشŸti, yani ژ¶lژخmژخ kendi yژخzژخndendi. 

â€آشأairler geleceسŸi gژ¶rژخrâ€آ, demiشŸti Frederick Engels. Pasolini de 1962 yس±lس±nda yazdس±سŸس± bir شŸiirde kendi ژ¶lژخmژخnژخ ژ¶nceden sezinliyordu gibi: â€ء(...) milyarlarca yaشŸayanlar, / gژخzelim bir sabah uyanacaklar / hayatlarس±ndaki her gژخnkژخ gibi / giysi altس±ndaki sس±caklس±k...nemli / ilk terden...Mutlu - onlar - / mutlu! Onlar, mutlu sadece! // Yalnس±zca doسŸmamس±شŸ olan yaشŸar!/ YaشŸar, yaشŸadس±سŸس± sژخrece, ve her شŸey onun olmalس±dس±r,- / Onundur, onun! // Orada duracaسŸس±m / (...) / deniz boyunca /- hayatس±n yeniden baشŸladس±سŸس± yerde. / Yapyalnس±z, ya da handiyse ژ¶ylece, o eski sahilde, /eski kژخltژخrlerin kalس±ntس±larس± / Arasس±nda / Ravenna / Ostia ya da Bombay’da hepsi bir nasس±lsa. // (...) / YavaشŸ yavaشŸ ژ§ژ¶zژخleceسŸim / denizden gelen kesici س±شŸس±kta, / unutulmuشŸ bir شŸair ve yurttaشŸ olarak.â€آ 

Pelosi’nin suژ§u kabullenmesine raسŸmen, bazس± deliller Pasolini’nin ژ¶ldژخrژخlmesi olayس±na baشŸkalarس±nس±n karس±شŸtس±سŸس±nس± da gژ¶stermekte. Bu tژخr شŸژخpheler, ta baشŸس±ndan beri mevcuttu ve 1995 yس±lس± civarس±nda Marco Tullio Giordano tarafس±ndan yapس±lan â€آPasolini: Bir س°talyan Suژ§uâ€آ adlس± bir filmle birlikte, bu شŸژخpheler somut olarak gژ¶steriliyor. Gژ¶rgژخ tanس±klarس±nس±n filmin yژ¶netmenine anlattس±klarس±na gژ¶re, س°talyan makamlarس± kasس±tlس± olarak, baشŸka bir iشŸژ§i gencinin Pasolini’nin ژ¶ldژخrژخlmesine katس±ldس±سŸس±nس± iشŸaret eden verileri gژ¶z ژ¶nژخnde tutmadس±lar. Film, ژ¶zellikle bu teori ژخzerinde duruyor. Bu durum, devlet savcس±larس±ndan birinin Pasolini dosyasس±nس± yeniden gژخndeme getirmesine yol aژ§tس±. 

Fakat Pasolini’nin ژ¶ldژخrژخlmesinde, filmde ژ¶n plana ژ§س±karس±lan politik bir motif var olabilir mi? 
â€ءBir komploya inanmس±yorum. Bunun yerine, denebilir ki, egemen sس±nس±f bir ژ§eشŸit ژ¶lژخm lisansس± ژ§س±kardس±. Burjuvazi, Pasolini’nin yaptس±سŸس± eleشŸtiriler yژخzژخnden oldukژ§a mahcup bir durumdaydس± ve bu yژخzden kiشŸiliسŸini hedef alan bir kampanyayla sesini boسŸmaya ژ§alس±شŸtس±lar Pasolini’ninâ€آ. Bژ¶yle diyor yazar Dacia Maraini, bir sژ¶yleشŸisinde. Maraini ve eski kocasس±, mژخteveffa Alberto Moravia, Pier Paolo Pasolini’nin 1960 ve 1970’lerde en yakس±n arkadaشŸس±ydس±lar. 

Zamansس±z ve gizemli koشŸullar altس±nda ژ¶len bir ژ§ok ژخnlژخ gibi Pier Paolo Pasolini’nin hayatس± da oldukژ§a ژ§ok sayس±da tartس±شŸmaya konu olmuشŸtur. 

Mژخkemmel bir شŸairdi Pasolini, pس±rس±l pس±rس±l bir ژ¶ykژخcژخ ve zamanس±nس±n en ژ¶nemli film yaratس±cس±larس±ndan. س°talya’da bir mit olmuشŸtur Pasolini. Hakkس±ndaki mitolojik sژ¶ylem ژ¶ncelikle peygambersi yazس±larس±nس± topladس±سŸس± â€آScritti corsariâ€آ (â€آGazabس±n Yس±lس±â€آ) adlس± kitabس±na baسŸlanabilir. Bu denli ژ¶ngژ¶rژخ ve aktژخalite, savaشŸ sonrasس±ndaki hiژ§bir س°talyan yazarس±nda bulunmuyor. Toplumsal eleشŸtirilerinin bazس± bژ¶lژخmleri س°talya dس±شŸس±nda da ژ¶nemli yankس±lar yapmس±شŸtس±r. 

ژ‡ok genژ§ken komژخnist oldu Pasolini. Kitaplardan ya da okulda ژ¶سŸrenmedi komژخnizmi; kendi iژ§gژخdژخleri ve mantس±سŸس± ile komژخnist oldu hayat okulunda: â€ءNasس±l mس± marxist oldum?- / evet.. beyaz ve aژ§س±k mavi ilkbahar ژ§iژ§ekleri arasس±nda yژخrژخyordum / kardelenlerden hemen sonra aژ§arlar ya hani, / -ve akasyalar, o muhteشŸem sس±cakta ژ§ژ¶zژخlen insan teni kokan ژ§iژ§eklerle dolup taشŸmadan kس±sa bir sژخre ژ¶nce / o gژخzelim mevsimde- / ve annemin kژ¶yژخ yakس±nlarس±ndaki, o ژ§evrilemez adla â€آfondeâ€آ denilen kژخژ§ژخk su oyuklarس±nس±n kس±yس±larس±nda yazmس±شŸtس±m, / oسŸlanlar, kژ¶ylژخ ژ§ocuklarس±, / yس±kanس±rken masumca / (ژ§ژخnkژخ duygusuzdu onlar hayatlarس± hakkس±nda / ben inanس±rken onlarس±n kendileri hakkس±nda bilinژ§li olduklarس±na) / â€آKatolik Kilisesi’nin bژخlbژخlژخâ€آ ’ne شŸiirler yazmس±شŸtس±m, / Bu dediسŸim 43’te olmuشŸtu: 45’te bambaشŸka bir شŸeydi./Biraz daha bژخyژخyen kژ¶ylژخ ژ§ocuklarس±, / kس±zس±l bir kumaشŸ baسŸlayarak boسŸazlarس±na /yژخrژخyorlardس± / baشŸkentin kapس±larس±na / ve kژخژ§ژخk Venedik saraylarس±na. / Bژ¶yle ژ¶سŸrendim ben, onlarس±n س±rgat olduklarس±nس±,/ve bژ¶ylelikle patronlarس±n var olduسŸunu. / Irgatlarس±n tarafس±nس± tuttum, ve Marx’س± okumaya baشŸladس±mâ€آ. 

Pasolini, hayattayken kendisine yeterince kulak verilmediسŸine piشŸman olunmuشŸ ender شŸairlerdendir. EسŸer Pasolini’nin dedikleri dikkate alس±nmس±شŸ olsaydس±, س°talya bugژخn daha farklس± bir durumda olacaktس±. Sژ¶zgelimi Pasolini’nin hasس±mlarس±ndan, mafyayla baسŸlantس±sس± olduسŸu iژ§in hakkس±nda soruشŸturma aژ§س±lan, hس±rس±stiyan-demokrat lider Giulio Andreotti’nin 10 yس±l kadar ژ¶nce yaptس±سŸس± aژ§س±klama oldukژ§a yankس± uyandس±rdس±: â€آPasolini’nin dediklerini dinlemiشŸ olsaydس±k, belki de sistem ژ§ژ¶kmeyecekti.â€آ 

Oldukژ§a zeki -neredeyse deشŸifreci- bir politikacس±dan gelen bu eشŸsiz aژ§س±klama, kuشŸkusuz ki bir edepsizlik olarak da yorumlanabilir; deسŸil mi ki Pasolini, س°talya’yس± felaket bir duruma getirdiسŸi iژ§in Andreotti ve tayfasس± hakkس±nda bir soruشŸturma aژ§س±lmasس±nس± ve Andreotti ve tayfasس±nس±n zincire vurulmasس±nس± istemiشŸti. Bu bakس±شŸ aژ§س±sس±nس± taشŸس±yor Dacia Maraini. 

Andreotti’nin dژخشŸژخncelerini deسŸiشŸtirmesi kendi hatalarس±nس± kabullenmesi ve Pasolini’nin bilgeliسŸi iژ§in gecikmiشŸ bir alkس±شŸ olarak da yorumlanabilir. 

س°شŸin pژخf noktasس± شŸu ki, Pasolini endژخstrileشŸmeye doسŸru yژ¶nelen ve bu yژخzden anس±tsal deسŸiشŸimler iژ§erisindeki س°talya toplumunun derinliklerine inerek, felaketli geliشŸmeleri ژ¶nceden haber vermiشŸtir. DiسŸer entelektژخeller de belki aynس± olgularس± gژ¶zlemlemiشŸlerdir, fakat ya ideolojik ve parti ژ§س±karlarس±nس± dژخشŸژخnmek zorundaydس±lar ya da Pasolini’nin sorunlarس± aژ§س±k bir شŸekilde formژخle edebilme yetenekleri bulunmuyordu kendilerinde. 

Kapitalist endژخstrileشŸme her zaman ve her ژ§eشŸit toplumda oldukژ§a ژ§ok sayس±da savunucu bulmuشŸtur. Marx ve Engels bile, insana getirdiسŸi riskleri ve zararlarس±na raسŸmen kapitalizmin yeteneسŸini benimsemiشŸtir. Marx ve Engels شŸژ¶yle yazmس±شŸtس±r 1848 شŸubat’س±nda yayس±nlanan Komژخnist Manifestosu’nda: â€ءMallarس±n ucuz fiyatlarس± bژخtژخn ژ‡in Sedlerini vuran ve un ufak eden aسŸس±r toplardس±r, ki barbarlarس±n en eسŸilmez yabancس± dژخشŸmanlس±سŸس±nس±n bile ژخstesinden gelir. Bژ¶ylelikle bژخtژخn uluslarس± burjuvazinin ژخretim biژ§imine uymaya zorlar, eسŸer tژخmden iflas etmek istemiyorlarsa; onlarس± uygarlس±k denilen شŸeyi uygulama zorlar, yani burjuva olmaya, ژ¶zetle burjuvazi kendi suretinde bir dژخnya yaratس±r.â€آ 

Ama eski dژخnyaya beslenen nefret yeni dژخnyaya abartس±yla yaklaشŸس±lmasس±na yol aژ§tس±. Umudu hayatta tutabilmek iژ§in ve bir garanti olarak, geleceسŸin yژخkژخ iشŸژ§i-sس±nس±fس±na devredildi.Ayrس±ca Avrupa’ydس± Marx ve Engels’in tanس±mladس±klarس±; ژخstelik proletarya ve burjuvazi kapitalizme ve endژخstri devri-minin ilk yس±llarس±na ژ¶zgژخydژخ. Kژ¶ylژخ toplumunun aژ§lس±سŸس±, sefaleti ve (Marx ve Engels’in yazdس±klarس± gibi) â€آkژخltژخrel aptallس±سŸس±â€آ burjuvazinin kژخltژخr ve hegemonyasس±yla yer deسŸiشŸtirmeliydi. Fakat bu geژ§ici bir kژ¶tژخlژخk olacaktس±. Kapitalizmin kasس±klarس±ndan yeni bir kژخltژخr ve yeni bir insanlس±k doسŸacaktس±. 

Ne ki, س°talya’da ne tarس±msal ne de endژخstriyel bir devrim gerژ§ekleشŸmiشŸti o yس±llarda. Endژخstri, س°ngiltere’den Fransa’ya, Belژ§ika’ya, Almanya’ya yayس±lmس±شŸtس±. س°talya’da bu yژخzyس±lس±n baشŸlarس±nda bile nژخfusun % 60’س± tarس±mla uسŸraشŸس±yordu, bu oran س°ngiltere’de % 9’u ve Fransa’da % 43’ژخ buluyordu. Fransa’ya oranla, س°talya yarس±m yژخzyس±l geride sayس±lس±rdس±, س°talya’yس± س°ngiltere ile karشŸس±laشŸtس±rmak olanaksس±zdس±. 

س°talya’daki endژخstrileشŸme savaشŸ sonrasس±na denk dژخشŸtژخ. Ne ki, endژخstri devriminden daha farklس± sonuژ§lar ortaya ژ§س±kararak. Yazar س°gnazio Silone, tarihin sunduسŸu olanaklarس±n, insanس±n canس±nس±n ژ§ektiسŸi zaman kullanabileceسŸi derin dondurucuda saklanan ژ§ilek gibi olmadس±سŸس±na ژ§ekmiشŸti dikkatleri. Kژ¶ylژخ toplumunun aptallس±سŸس± س°talyan burjuvazisinin ve kژخltژخrel elitinin gittiسŸi bir okuldu. Bunun sonucu olarak, س°talya’daki burjuvazi ve doسŸal olarak egemen sس±nس±f, asalak, dar kafalس±, korkak, kژ¶ylژخ ve kژخstah oldu. 

Eski ve neredeyse yaشŸlanmس±شŸ bir geliشŸme felsefesiyle eسŸitilmiشŸ س°talya’daki iشŸژ§i sس±nس±fس± da geژ§ oluشŸmuشŸtu. Tarihsel bellekten yoksun olarak, Marx ve Engels’in omuzlarس±na dژخnyanس±n kaderini bس±raktس±klarس± proletaryaya dژ¶nژخشŸmelerinin olanaسŸس± yoktu, ki Pasolini de on yس±llarca bir umut olarak sarس±lmس±شŸtس± onlara. 

Bژ¶ylelikle faشŸizmin zahmetli maskesinden kendini kurtardس±ktan sonra, yeni bir dژخnya doسŸuyor س°talyan endژخstrileشŸmesinden, yeni bir zalimlik, ki Pasolini bunu ژ¶nce duyumsuyor ve analizliyor ve ondan sonra da teشŸhir edip saldس±rس±yor ona tutkulu bir شŸiddetle. 

Pasolini doسŸduسŸu kent olan Friuli’yi 1959’un kس±شŸس±nda hakkس±nda aژ§س±lmس±شŸ bulunan dava ve eشŸcinsel olduسŸu iژ§in maruz olduسŸu tacizler yژخzژخnden terk eder: â€ءAnnemle birlikte kaژ§tس±k, bir bavulla ve daha sonra / sahte olduسŸu anlaشŸس±lan biraz mژخcevherle, / bir yژخk treni kadar yavaشŸ olan bir trenle, / - Friuli dolaylarس±ndaki ovalar ince ve katس± bir karla kaplس±ydس±. / Roma’ya doسŸru gidiyorduk. / Gidiyorduk nihayet, bس±rakarak babamس± / ucuz bir sobanس±n baشŸس±nda / eski asker paltosuyla / ve siroz ve paranoyanس±n neden olduسŸu korkunژ§ kس±zgس±nlس±k nژ¶betleriyle. / Dolu dolu yaشŸadس±m / hayatس±mdaki tek شŸey olan bu roman sayfasس±nس±: / aksi halde, / yaشŸadس±m herkesin hayran kaldس±سŸس± شŸiirlerde. / El yazmalarس±m arasس±nda ilk romanس±m da vardس±: / â€؛Bisiklet Hس±rsس±zس±â€™nس±n yazس±ldس±سŸس± dژ¶nemler, / ve edebiyatژ§س±larس±n س°talya’yس± keشŸfetmeye baشŸladس±klarس± dژ¶nemdi. / (...) / Roma’ya geldik, / bana biraz kan veren / sevimli bir amcanس±n yardس±mس±nس± gژ¶rdژخk: / bir idam-mahkumu gibi yaشŸس±yordum / her zaman kafamda taشŸس±dس±سŸس±m o dژخشŸژخnce / -onursuzluk, iشŸsizlik, yoksulluk. / Annem bir zaman hizmetژ§i olarak ژ§alس±شŸtس± / Ve ben bu hastalس±ktan kurtulamadس±m hiژ§. / ژ‡ژخnkژخ kژخژ§ژخk burjuvayس±m ben, ve Mozart gibi gژخlژخmseyemem ben...â€آ 

1960’larس±n baشŸس±nda, edebiyat ژ§evrelerinde tanس±nmس±شŸ ve saygس±n bir yazar olarak selژإmlanس±r Pasolini. Hacimli edebiyat ژخretimine giderek film sanatس±na olan tutkusunu da ekler. Daha sonra film ژ§alس±شŸmalarس± bژخtژخn ژ§alس±شŸmalarس±na baskس±n ژ§س±kacaktس±r zaten. 

Pasolini’nin ژخne kavuشŸmasس±yla birlikte, polisin ve mahkemelerin yakس±n takipleri ile saسŸcس± basس±nس±n aژ§س±k saldس±rس±larس± da yoسŸunluk kazanس±r. â€آBurjuvazinin iسŸrenژ§ ژ§ifte ahlژإkس±â€آ diye yazar komژخnist bir gazeteci â€آyeniden eyleme geژ§ti kitle iletiشŸim araژ§larس± ve devlet organlarس±nس±n terژ¶rizmiyle kusursuz bir uyum iژ§erisindeki ortak bir ژ§alس±شŸmayla. Pasolini’nin davasس± bireysel bir dava deسŸildir. O’nun geژ§erli olan ahlژإk deسŸerlerini (bilinژ§li ya da bilinژ§sizce) hiژ§e saymasس±, her bir bireyin yurttaشŸ haklarس± hakkس±nda yeniden dژخشŸژخnmemizi gerektiriyor.â€آ 

Bژ¶yle bir durumdayken kabul ediyor Pasolini haftalس±k bir komژخnist dergi olan â€آVie Nuoveâ€آ (â€آeni Hayatâ€آ)’dan gelen, okuyucularla â€آdialogâ€آ kurmayس± amaژ§layan bir kژ¶شŸeyi dژخzenleme ژ¶nerisini. 

Pasolini’nin film-ژ§alس±شŸmalarس± yژخzژخnden birkaژ§ kez kesilen bu dialog, Haziran 1960’dan Eylژخl 1965’e kadar sژخrdژخ. 1965 yس±lس± â€آekonomik mucizeâ€آden duyulan kس±vanژ§la damgalanmس±شŸtس±. Ne ki, dikkatli akس±l yژخrژخtmelerden oluشŸan bir davayس± yژخrژخtژخyordu Pasolini okuyucularس±na verdiسŸi yanس±tlarda ve gelecek hakkس±ndaki artan endiشŸelerini dile getiriyordu yazس±larس±nda. Okuyucular kendileri belirliyordu konularس±: bazen Macar edebiyatس± hakkس±ndaki gژ¶rژخشŸleri soruluyordu, bazen de vaftiz hakkس±nda bilgiler isteniyordu; ya da okullardaki Latince dersleri hakkس±nda ne dژخشŸژخndژخسŸژخ soruluyordu ya da maden iشŸژ§ilerini konu alan bir ژ¶ykژخ yazmasس± isteniyordu. 

Genژ§liسŸin 1950’lerde ve 1960’larda Avrupa’da yerleشŸmeye baشŸlayan neo-kapitalizme karشŸس± isyanس±, 1968 yس±lس±nda Almanya, Fransa ve س°talya’da patlak verdi.DeسŸiشŸik biژ§imleri vardس± kapitalizmin, protest hareketlerinin ve egemen sس±nس±flarس±n gژ¶sterdikleri tepkilerin. 

Neo-kapitalizme karشŸس± baشŸlatس±lan isyanس±n sloganlarس± ile ABD, Fransa ve Almanya gibi zengin ژخlkelerdeki ve dژخnyanس±n yoksul ژخlkelerinden gelen muhalif kژخltژخrژخnژخ olduسŸu gibi aldس± س°talya’daki ژ¶سŸrenci hareketi ve sol ژ§evreler. س°talya’nس±n bژخtژخn alanlarس±nس± doldurmuشŸtu Marcuse’ژخn, Che Guevara’nس±n ve Ho Chi Minh’in resimleri. Fakat س°talya ne zengin bir ژخlkeydi ne de bir 3. dژخnya ژخlkesiydi. Bژ¶ylelikle romantik ve devrimci bir kژ¶ktencilik oluشŸtu; meskenlerinde akan suyla hastanelere ve okullara gereksinim duyan bir ژخlkenin deسŸiشŸim iژ§in ژ¶ne sژخrdژخسŸژخ kژ¶ktenci bir istekti bu: komژخnizm. 

س°talya’daki ’68 isyanس±nس±n aشŸamalarس±, yukarس±da yazس±lan nedenlerden ژ¶tژخrژخ, politik avantgard ve baskس±cس± makamlar arasس±nda gerژ§ekleشŸen oldukژ§a شŸiddetli ژ§atس±شŸmalara dژ¶nژخشŸtژخ. 1968 baharس±nda ژ¶سŸrencilerle polis arasس±nda Valle Giutia’da Roma mimarlس±k okulu dolaylarس±nda gerژ§ekleشŸen ve 1969 yس±lس±nda polisin Roma mahkeme binasس± ژ¶nژخne barس±شŸژ§س±l bir gژ¶steri iژ§in toplanan binlerce ژ¶سŸrenciye ve diسŸer genژ§lere karشŸس± planladس±سŸس± ve شŸiddet dolu saldس±rس±sس± شŸehir gerillalarس± ve devlet terژ¶rژخnژخn gژ¶stergeleri oluyor. 1969 yس±lس±ndaki saldس±rس±, zayس±flamس±شŸ ve ژ§ژ¶zژخlmeye doسŸru yol almaya baشŸlamس±شŸ bir harekata karشŸس± polis tarafس±ndan planlanmس±شŸ bir intikam eylemiydi. Aralس±k 1969’da Milano’daki â€آBanca Nazionale dell’agricolturaâ€آ (â€آUlusal Tarس±m Bankasس±â€آ)’na yerleشŸtirilen bir bombanس±n patlamasس±yla 16 kiشŸi ژ¶lژخr ve 86 kiشŸi yaralanس±r. Bu yalnس±zca bir baشŸlangس±ژ§tس±r. س°talyan burjuvazisi bir askeri darbe istemektedir. Aralس±k 1970’de bir deneme yapس±lس±r. Fakat daha darbe gecesinde kendi kendisine ژ§ژ¶zژخlmeye baشŸlar bu darbe giriشŸimi. Belki generaller arasس±nda son anda bir gژ¶rژخشŸ ayrس±lس±سŸس± doسŸmuشŸtu.CIA (Amerikan Haberalma TeشŸkilatس±), Hس±rس±stiyan Demokrasi Parti hژخkژخmetinin ژخyeleri ve gizli polis teشŸkilatس± SIFAR’س±n liderleri bu darbe giriشŸimine katس±lmس±شŸlardس±. 1974 yس±lس±nda Brescia’da bir sendikada bir bomba patlar, yedi kiشŸi ژ¶lژخr. Daha sonra bir trende patlayan bir bomba yژخzژخnden 14 kiشŸi ژ¶lژخr. Yeni bir darbe giriشŸimi yapس±lس±r... 

Pasolini bunlarس±n hepsini yazar yazس±larس±nda: â€ءBiliyorum. BaشŸarس±sس±zlس±سŸa uسŸrayan bu askeri darbenin sorumlularس±nس±n adlarس±nس± biliyorum. 1969’da Milano’daki, 1974 yس±lس±nda Brescia’daki ve Bologna’daki bombalس± saldس±rس±larس±n sorumlularس±nس± biliyorum. (...) Bژخtژخn isimleri biliyorum ve suژ§lu olduklarس± bژخtژخn olaylar hakkس±nda bilgilendirildim. Biliyorum, fakat kanس±tlarس±m yok, ipuژ§larس± bile yok elimde. Biliyorum gene de, ژ§ژخnkژخ bir aydس±nس±m ben, bir yazarس±m ben...â€آ Bu olaylar, zamanس±n deyimiyle â€آdevlet kس±yس±mس±â€آ olarak nitelendirilmiشŸti. Bu kس±yس±mlar yژخzژخnden hiژ§ kimse cezalandس±rس±lmadس±. Sahi nasس±l cezalandس±rس±labilirdiler ki? ژ‡ژخnkژخ terژ¶ristler hژخkژخmet â€آsarayâ€آس±na yani hژخkژخmete mensuptular. 

Pasolini’nin denemelerinden bژ¶lژخmler, kuشŸkusuz ki Pasolini’nin dژخشŸژخnce dژخnyasس± hakkس±nda bir bilgi vermeyi amaژ§lس±yor, yoksa Pasolini’nin dژخشŸژخnce dژخnyasس±nس± hiژ§ bir zaman temsil edemez. Gene de Pasolini’nin hakim sس±nس±f iژ§in ne kadar tehlikeli bir eleشŸtirmen olduسŸunu aydس±nlatس±yor aشŸaسŸس±da sunulan bژ¶lژخmler. 

- Neo-faشŸizm hakkس±nda: â€ءس°talyanlar bir kaژ§ on yس±l boyunca (ژ¶zellikle orta ve gژخney س°talya’da) yozlaشŸtس±, aptallaشŸtس±, canavar ve cani bir halk oldu... Ben, tژخketimciliسŸin gژخcژخnژخn nasس±l olup da س°talyan halkس±nس±n bilincini deسŸiشŸtirip yozlaشŸtس±rdس±سŸس±na ve dژ¶nژخlmez bir شŸekilde dژخشŸژخrdژخسŸژخne kendi gژ¶zlerim ve duyularس±mla tanس±k oldum. â€؛Totaliter’ faشŸizm bile bunu baشŸaramazdس±â€آ (1975). 

Aynس± yerde kabullenmiyor Pasolini, س°talya’nس±n televizyon ve tژخketimcilikle birlik iژ§erisinde tutulabileceسŸine. 

- Televizyon hakkس±nda: â€ءHiژ§ kuشŸku yok ki, televizyon diسŸer yayس±n organlarس±na oranla en otoriter ve baskس±cس± olandس±r. Mussolini, س°talyan halkس±nس±n ruhunda bir ژ§izik bile bس±rakamadس±, ama شŸimdi bu ruh, televizyon tarafس±ndan kژ¶tژخrژخm bس±rakس±lس±yor, س±rzس±na geژ§iliyor ve onuru lekeleniyorâ€آ. (1973) 

- Kilisenin rolژخ ژخzerine: â€ءKilise, otoriter olmadan yژخcelerde oturabilir, (شŸimdi gerژ§ek bir marxist konuشŸuyor) sژ¶zcژخسŸژخn tam anlamس±yla dinsiz olan, totaliter, hiddetli, sahte bir toleransس± olan, yس±kس±cس± ve aشŸaسŸس±layس±cس± tژخketimciliسŸin gژخcژخne karشŸس± koyan herkesin lideri olabilir Kilise. Ya kژ¶klerine geri dژ¶ner ve bu isyanس±n bir simgesi olur Kilise ya da kendi canس±na kس±yarâ€آ. (1974) 

Yukarس±daki alس±ntس±lar س°talya’nس±n ژ¶nde gelen gazetelerinden olan Corriera della Sera’nس±n baشŸ sayfasس±nda yayس±nlanmس±شŸlardس±. 

Pasolini’nin â€آkurbanâ€آlarس±nس±n ve eleشŸtirmenlerinin nasس±l tepki gژ¶sterdiklerini tasarlamak hiژ§ de zor olmasa gerek. 1975’in yazس±nda, ژ¶lژخmژخnden kس±sa bir sژخre ژ¶nce bir adس±m daha ileri giderek, hس±rس±stiyan demokrat liderlere karشŸس± bir kovuشŸturma aژ§س±lmasس±nس± ژ¶nermiشŸti ژ¶lژخmژخnden sonra yayس±nlanan â€آLutherci Mektuplarâ€آda: â€ءSuژ§unuz (yapmس±شŸ olduسŸunuz) ahlژإka aykس±rس± edimlerde deسŸil, fakat ژخlkemiz iژ§in felaketli sonuژ§lar doسŸuran yژخrژخttژخسŸژخnژخz hatalس± politik ژ§izgide, ki sizlerin muhakeme gژخcژخnژخzژخ ve kuvvet kullanmazس± belirleyen de bu ژ§izgiydiâ€آ. 

Pasolini, politikacس±larس±n ahlژإksal bir sorumluluk gibi, hukuksal bir sorumluluk taشŸس±dس±klarس±na da parmak basس±yordu. Aydس±n olarak Pasolini, hژخkژخmet sarayس±nس±n uzaسŸس±ndayken onlarس±n س°talyan ulusuna karشŸس± iشŸledikleri suژ§larس± gژ¶rebiliyordu. 

ژ–lژخmژخnden 17 yس±l sonra, 1992 yس±lس±nda, â€آTemiz eller operasyonuâ€آ ile baشŸladس± Pasolini’nin ژ¶nerdiسŸi bu dava ve belki de 1995 yس±lس±nda Palermo’da Andreotti’ye karشŸس± baشŸlatس±lan davayla doruk noktasس±na ulaشŸtس±. 

â€آPasolini peygamber gibiydiâ€آ diyor Dacia Maraini. â€آBugژخn gژ¶rژخyor herkes bu bژخyژخk ahlژإksal ژ§ژ¶zژخlmeyi, fakat o zamanlar س°talya hژإlژإ sessizdi. Mafya hakkس±nda konuشŸulmazdس±, elbette vardس± mafya, fakat hiژ§bir zaman tartس±شŸma konusu yapس±lmazdس±. Hس±rس±stiyan demokrat partisi kesin gژخcژخ ele geژ§irdiسŸinde, yiسŸitژ§e yazdس± Pasolini mafya ve hس±rس±stiyan demokratlar arasس±ndaki baسŸlantس±larس±. شأehir toplumunun antropolojik deسŸiشŸimini belirtmesi ve eski gژخnlerdeki kس±rsal hayata karشŸس± beslediسŸi nostaljisi de peygambersiydi.â€آ 

Fakat bژخtژخn bunlar bir devlet dژخشŸmanس± olmak iژ§in yeterli mi? Maraini iژ§in yanس±tس± bulmak pek de kolay deسŸil: â€آژ–yle dژخشŸژخnژخyorum ki, Pasolini keskin analizleriyle rahatsس±z etmiشŸtir س°talya burjuvazisini, ژ§ژخnkژخ bir yandan solcu bir ahlژإkژ§س± diسŸer taraftan da eشŸcinsel ve ahlژإka aykس±rس±ydس±. Nasس±l olur da kilisenin ژ¶سŸretisine aykس±rس± yaشŸس±yan bژ¶ylesi bir insan, burjuvaziye herhangi bir شŸey ژ¶سŸretmeye yetki buluyor kendisinde? EleشŸtirilerin O’nun gibi birinden gelmesi katlanس±lmaz bir شŸeydi burjuvazi iژ§in, ve bu yژخzden de tehlikeliydi.â€آ 

Maraini ile aynس± fikirde olmaktan ژ§ok uzak Edoardo Sanguineti. O zamanlar (ve شŸimdi de) Pasolini’nin (edebژ®, film ve politik) her cephedeki amansس±z bir eleشŸtiricisi olan Sanguetti شŸژ¶yle diyor: â€آNasس±l suژ§layabilir hس±rس±stiyan demokratlarس±, kapitalizmi ve endژخstrileشŸmeyi yaydس±klarس±nس± sژ¶yleyerek! Parti hakkس±nda bir ژ§ok شŸey sژ¶ylenebilir, ama parti her halikژإrda س°talya’nس±n faشŸizmden sonra yeniden yapس±lanmasس±nس± saسŸladس±... Pasolini, س°talya’nس±n modern toplumlarس±n gereksinmelerini karشŸس±layacak teknolojik bir geliشŸmeyle yaratس±labileceسŸini anlayamadس±. Skandallarla yaشŸadس± ve en yalس±n biژ§imiyle tepkiciydi: partiye karشŸس± suژ§lamalarس± ahlژإkژ§س± ve tarihe karشŸس±ydس±.â€آ Pasolini’nin ژ§aسŸdaشŸlس±سŸa karشŸس± olduسŸunu da sژ¶ylژخyor Sanguineti: â€آO zamanlar lژإnetlemiشŸtim O’nun faشŸizm sس±rasس±ndaki kس±rsal yaشŸam iژ§in dژ¶ktژخسŸژخ gژ¶zyaشŸlarس±nس±. Marxist bir bakس±شŸ-aژ§س±sس±na sahip biri olan Pasolini tepkici ve romantik bir anti-kapitalistlere tipik bir ژ¶rnekti...â€آ 

Pier Paolo Pasolini 1922 yس±lس±nda doسŸmuشŸtu. 

Not: Bu yazس±da kullanس±lan شŸiirler ve diسŸer alس±ntس±lar, س°smail Aksoy tarafس±ndan ژ§evrilmiشŸtir. 

س°smail Aksoy
7-12-2005